Autagsheudä

Si stöh am Morge uf,
gö uf Büetz,
luege zu de Ching,
choche, putze, wösche,
schliife, saage, rächne, telefoniere.
Si faue nid uf,
si chöme nid ir Zytig u nid im Fernseh.
Si chöme am Abe hei u si müed.
Ohni si wär ke Böss u ke Zug gfahre,
ohni si hätte mir nüt chönne ichoufe,
mir hätte ke Post usem Briefchaste gno
und kes früsches Gipfeli gha.
Autagsheudä.


Begägnig

Ä Spatz
Eigentläch autägläch
mängisch sogar störend
u plötzläch steit er da vor mir
ufem Tisch
ganz nach
numä är und ig
I ghörä das fynä Chräblä
we sini Füessli ufe Tisch chömä
i gseh winer hüpft wi hektisch und doch
fyn sini Chopfbewegigä si
Scho isch er wieder wäg.


Die Unsichtbarä

Jede Abe we ds Büro läär isch, aui Chefe, Sekretärinne, Projekteiter u Buechhauter scho lang daheim bir Familie sy oder ihrem Hobby fröne, de touche si uf. Teune Orte chöme si allei oder z zwöit u mängisch sogar a ganzi Truppe. Si chöme füre Teppich z suge, Ghüderchüble z lääre, Schribtische abzstoube u dr Dräck, wo viu Büroliste düre Tag hei la lige ohni öppis derbi z dänke, wägzruume. Gseh tüe si sech villech während au dene Jahr nie, obwou si jede Tag i de gliche Rüüm sy, aber äbe nie glichzitig. Si sy die wo tüe schaffe we mir i de Büro u Gschäftsgeböid no Liecht gseh ir Nacht. Di Froue u Manne wo jede Tag luege das Bürolischte am nächste Morge wider a subere Arbeitsplatz hei, ohni dass sy öppis vo ihne merke, hei verdienet dass me zwüschine a se dänkt.


Schlaf

Ich träume,
schnell,
träume,
tief,
schlafe,
fest.


Mensch

..bist du vernetzt und doch so einsam.
..meinst‘ die ganze Welt zu kennen, weisst aber nicht wie dein Nachbar heisst.
..du möchtest alles haben, arbeiten willst du aber nicht.
..du suchst Freiheit, schaust aber ständig in dein Smartphone rein.
..für nichts hast du Zeit, obwohl so vieles schneller geht.
..bist‘ in deiner äusseren Individualität doch nur eine Kopie.
Mensch!
..heb deinen Kopf, schau dich um.
..nimm dir Zeit.
..sei du selbst.
..es ist dein Leben.


Schnee leit säch über h Höger

Schnee leit sech über d Höger,
dr Wind pfifft um d Egge,
es nachtet y,
d Cheuti packt mi im Äcke,
fa afa friere.
Wett iz ine,
dert wärs Warm.
Blibe dusse,
ha kes Dach,
kes Daheim.


Dr aut Ma

I gsehne fasch jede Tag, ömu im Summer.
Im Winter ischer äue lieber dinne.
I gsehne uf sire Terrasse,
gsehne i sim Garte am Blueme bschütte.
I kennene nid, dä Ma wo fasch geng dusse isch,
ömu im Summer.
Mängisch geiter ga spaziere.
Einisch bini näb ihm düregloffe,
är het mi nachem Wuchetag gfragt.
Es isch ä Mittwuch gsi.
Wi aut ischer äch?


Perron 3

Är steit ufem Perron drü u wartet ufe nächscht Zug, wohärä weiser no nid. Eifach wäg vo dere Marianne,wonim nach füfezwänzg Jahr het gseit si wöu no öpis angers, es sigere verleidet mit ihm. Üelu het no mit sire Frou wöue Rede, aber aui Versprächige u Argumänt hei nüt gnützt wüu ds angere, ds het si scho gha. Wisech het usegsteut, scho meh aus 5 Monet. Dr Jürg het es offnigs Ohr, dr Jürg wott nid geng nume umehocke, dr Jürg het scho öppis gseh vor Wäut. Am Üelu hets dr Nuggi usegjagt, är het am Beyeler, sim überfürsorgleche Chef aglüte u gseit är söu sech a nöie Gipser sueche, är heig gnue u chömm nümm. Dr Beyeler het vergäblech versuecht no mitem Üelu z rede, dä isch scho ufem Perron 3 gstange u het ufe Zug gwartet, u äue o chli uf sis nöie Läbe, ohni Marianne, u ohni Beyeler. Wo a Zug für uf Paris ifahrt stigt er i. Billie u Gepäck heter nid derbi gha u gseh hei si dr Üelu niemeh, d Marianne u der Beyeler Jürg.


Gaschtarbeiter

Es isch wieder Winter. D Skigebiet u d Hotäu i dene Wintersportorte hei Hochbetrieb. Für di vile Turischte z versorge u z betröie überchöme mir ir Schwyz jedes Jahr hiuf vo unzählige Saisonarbeiter u -arbeiterinne. Es si Lüt us dr ganze Wäut wo hie chöme cho schaffe für e chli meh z verdiene aus daheime oder für überhoupt a Arbeit z ha, dass si ihri Familie chöi dürebringe. Si schaffe zum Bispiu im Engadin, im Wallis oder im Bärner Oberland. Di Manne u Froue us Dütschland, Pole, Tschechie, Südafrika, Spanie, Portugal für nume es paar Länder z nenne, choche, putze, wäsche, schufle Schnee oder bediene üs Iheimische u d Turischte. Es si Lüt, wo mängsich unger nidere Bedingige schaffe, wo weni verdiene u i chlyne Wohnige oder Zimmer läbe. Es si Mönsche, wo viu z hüfig wäge ihrer Anonymität, ihrer Angscht u ihrem fählende Wüsse usgnützt wärde. Mönsche, wos nid eifach hei, wo ds Läbe mänge Stei i Wäg leit u glich si sy immer fründlech und schänke üs es lächle.
Si mir doch chlii dankbarer u gniesse üsi Usflüg u Ferie chli mit offnigere Ouge u eme offnigere Härz.


Du und ig

Ächti Begägnigä, zwüschä dir u zwüschä mir.
Es brucht ke Fassadä mit schönem Aschtrich, ke suberä Ruum. Di Schönheit, das Ächtä, ds Wahrä i dir. Du darfsch mirs zeigä, du darfsch si, widä bisch.


Suechend

Suechend
loufä mir dürd Wäut
fingä tue mir säutä
usserd was üs zeigt wird
mir suechä dussä
u würdä gschider innä


Merci

Gangä,
eifach so.
Ä letschti stiui verabschidig,
für immer.
I erinnere mi immer weniger
a dä letscht Momänt.
A aues Angerä
derfür immer meh.
A di schönä,
a di chlynä,
a di fynä,
Wort,
Gestä,
Gedankä.
Dank dir
gsehni d Wäut und Mönschä
i ihrer ganzä Schönheit.


Bärg

Bärg
du bisch so starch
Feusä
hert u stabiu
scho immer da
grau
chaut
stiu
wyss vom Schnee
rot vor Abäsunnä
Bärg
du lehrsch mi Demuet
immer wieder


Ufbruch

Ufbruch,
zu nöiä Ufer.
Nei.
Lösä vom autä,
befreyä vo dä Beschränkigä,
ufbouä i mim Chopf.
Ufbruch zu nöiä Ufer!
Villäch.
Befreyä vom autä,
gspycheret i mim Körper.
Ufbruch zu nöiä Ufer.
Klar, scho di ganz zyt.


Zwüschä zwöi Läbä

Zwüschä zwöi Läbä,
da bini gsi,
da bini immer no.
Gseh ds Autä, füehlä mi im Nöiiä.
So wini immer ha wöuä,
und mirs doch glych niä ha chönnä vorsteuä.
Im Nöiiä het o ds Schwirigä ä Schönheit, die wo si vorhär o scho het gha, aber itz chani sä gseh.
Im Schwirigä si Chancä wo uf üs wartä.
Si wartä druf, weli Hautig mir inähmä, weli Entscheidigä mir träffä. I bi gforderet.
Hiä und Itzä.


Horror

Horror,
du hesch mi gha.
Im Äckä bisch mir ghocket.
Verzwyflet bini gsi, ha nümme gwüsst wo Obä und wo Unger, wo Hinger und wo Vorä isch.
Der Herbscht dunku u grau het ghuufä mini Vernäblig dichter z'machä.
Ig ha würkläch nümme viu gseh, he würkläch!
Es het dräit i mim Gring.
Dr Horror vom Horror.
Und ds Liecht isch da gsi und cho.
Immer und immer wieder.
Für mi.


Ä sicherä Hafä

Du bisch dr sicher Hafä gsi,
nid numä für mi, nei – i gloubä für so viu Mönschä.
Zu jeder Tageszyt het mä zu eirä vo dä offenä Türä chönne inecho,
egau obde bisch daheim gsi oder nid. U jedä het gwüsst, daser so cha cho winer isch.
Truurig, verruckt, nachdänkläch, redseelig oder schwigsam. Es Gaffi, es Tee oder Glas Wy, mängisch o es Schnaps, chli Rueh, es offnigs Ohr u d Wäut isch für dä wieder guet oder zmingscht chli besser gsi. Weni mi a di zrügg erinnerä, de gspüri so unändläch viu Dankbarkeit. Dankbarkeit für dini Grosszügigkeit i so viunä Formä, für di ehrläch Gloubä und d Ungerstützig bi auem woni gmacht u probiert ha u äbä mängisch o kritischi Gedankä derzuä. Nid immer hani das aues chönnä anerkennä. Es blibt mi Dank a di, mi Respäkt für dini Mönschlächkeit. Du bisch nümme u villäch isches itz a mir.


Menschsein

Menschsein
Fehler machen
Glück erleben
traurig sein
lieben können
nach Freiheit streben
in Gemeinschaft leben
akzeptieren
tolerieren
ablehnen
freuen.
enttäuschen
siegen
scheitern
entdecken
neu anfangen


Ich

Ich war zu laut,
ich war zu unruhig,
ich war zu neugierig,
Ich war ein kleines Kind.
Es hiess: mit dem stimmt was nicht.
Ich wurde anders,
ich wurde unkonzentriert,
ich wurde ausgeschlossen,
ich wurde beobachtet,
ich war noch jung.
Meine Gedanken drehten,
meine Gefühle spielten verrückt,
ich wurde wütend,
ich wurde traurig,
ich wurde immer verzweifelter,
ich war niemand mehr.
Ich wurde krank,
meine Gedanken schwarz,
konnte kaum mehr essen,
hatte Angst.
Angst,
vor den Menschen,
vor dem Leben.
Ich fühlte mich tot.
Aber dann!
Ich erwachte,
ich kämpfte,
ich trainierte,
ich verzieh.
Ich fand zu mir zurück,
lernte mich neu kennen.
Heute bin ich.
Wach.
Lebendig.
Frei.


Allei irä Bar

Es git Momänte, da hocki allei ire Bar. Eifach für mis Bier z näh. Eis oder zwöi Bier u när hei. Du chasch aber sicher si, das i dene Momänte immer eine chunnt, wo mitmer afat schnurre. Aber warum sis geng die, woni lieber nid mitne wett rede? Die wo jedes Wort ufsuge wi Wasser ir Wüesti, wo mir kommischi Frage steue, u vorauem warum wei si eim när fasch nümme la ga. Wahrschinlech wüu si verdammt einsam si. Klar da chasch itz säge säuber tschuud, si die so allei we si immer chöme cho liire. Aber muesch dir o mau überlege das si villech liire wüu si so allei si. U de losisch dene einisch richitg zue u blibsch einisch chli lenger hocke. Wüu o die hei öppis z säge.


Schönheitä

Dert hinger stöh si,
si stöh schön,
si stöh stramm,
immer am gliche Ort.
Am Morge u am Abe,
vor Sunne belüchtet,
schiine si gäub u rot.
Si sy wunderschön, jede Tag.
Dr Eiger, dr Mönch und ihri Jungfrou.


Vergänglechi Kunscht

Dert obe ufem Hoger steit er.
I gseh ne vom Baukon us, aber o vom Chuchitisch. Är isch immer dert, gseht geng glych us, aber isch doch immer angers. Im Winter ischer ibettet i wyssi Watte, im Früehlig wird er langsam grüen u d Escht verschwinde hinger sine Bletter. We dr Herbscht chunnt, de wächslet er sini Farbe i rot u brun. Di Escht wo im Früehlig hinger de Bletter si verschwunde, chöme langsam wider füre, bis sech langsam wider a wysse Watte- Teppich ume Boum leit. Dr Himmu isch immer bemüeht, dä Boum farblech z umrahme u ne i ds richtige Licht z rücke. Es isch sicher z schönste Biud i üsere Stube, o we mir ke Ifluss druf hei, us nid chöi mitnäh we mir würde zügle.


iChing

Di jungi Muetter het ihrem knapp ei jährige Meitli z i-Phone härä gha, dass si cha druffe ume drücke. Scho i däm Momänt hani mi gfragt wo das no söu härä füehre, ha mi aber sofort zwunge positiv z dänke u z akzeptiere dass das zur Zuekunft ghört. Sit denn hani immer wider Ching gseh mit de Smartphones vo ihrne Eutere spile. Mä het mir o gseit, dases mittlerwyle sogar äxtra App’s für chlyni Ching gäb. I däm fau ghört das zur Zuekunft hani wider zu mir gseit, ha mir aber glich nid rächt möge gloube. Eis mau hani wider a Muetter gseh, si isch grad zu ihrer Wohnig us cho u mit ihrer Tochter i Lift igstige. Es isch a umständleche Istig gsi. Ir einte Hang het si ihri Täsche treit u mit dr angere het si müesse z i- Pad ha. Dert druffe isch a Trickfium gloffe, wo ihres chlyne Meitli unungerbroche het drufgluegt. Chum het sech d Muetter chli bewegt u di chlini grad nümm het druf gseh, het si afa zwänge.
Ob das Meitli het gmerkt, dass näbe ihrer Muetter no öpper angers isch im Lift gsi, weiss i nid.


Begägnigä

Ä Spatz
Eigentläch autägläch
mängisch sogar störend
u plötzläch steit er da vor mir
ufem Tisch
ganz nach
numä är und ig
I ghörä das fynä Chräblä
we sini Füessli ufe Tisch chömä
i gseh winer hüpft wi hektisch und doch fyn sini Chopfbewegigä si
Scho isch er wieder wäg.


Adiö

Itz geisch
wäg vo hie
nid wäg vo mir
hoffentläch.
Es isch es Glück
dir begägnet z si.
Schön hei mirs gha
luschtigi Äbä
u ärnschti Gspräch.
Häbs guet
u bis gli.


Adiö id Ewigkeit

We ds Läbä us dim Körper wott, de chlopfet der Tod und bringt mi usem Trott.
Är befreit di vom Sy uf derä Ärdä, vo auem wode bisch gsi und no hättsch chönnä wärdä.
Du wettisch villäch langsam ga, aber du trousch di nid los z la.
Nid wäg dir u dinä Tröim, wägä üs, wode nid wosch la stah unger dinä Birkäböim.
Aber grad denn,
genau denn,
wüsse mir irgendwiä, itz müesse mir di la zieh.
Vou Truur und und Dankbarkeit
Adiö id Ewigkeit.


Wind

Ds Gras uf derä chlynä Wisä vor mir
es tänzlet
liecht
mit sim unsichbarä Partner
imene eigete Takt
so liecht
so fyn.


Mir

Begägnigä wi üsi,
gmacht für die Zyt,
villäch nid für meh.
Sy bedütä mir viu,
i empfingä Glück,
ächts Glück.
Villäch vergängläch,
müglecherwis für immer.


Meer

Wie ruhig du wirkst.
Ich beneide dich darum.
Ich beneide dich um deine Kraft,
um deine Grösse.
Du bist immer gleich und doch so wandelbar.
Du bist pure Schönheit.
Ich liebe dich.


Autag

Und wieder
ä Momänt
dä Momänt
wo ds Läbä wandlet
Nöiis wird normau
Autag
was früecher undänkbar wär gsi
isch da
Ersch no grad vou Glitzer
lüchtend und gross
wirds normau
Autag
schad
dänki so für mi
u bi chly truurig
derbi isches doch so schön


Rueh

Jahrelang hani kämpft.
Kämpf, woni oft o mini Gränzä bi gstossä, gmeint ha, es geit nümme wyter.
Angst vordä Risikä, wo ds Läbä bringt.
Ig ha so viu glert und wieder vergässä.
Ig bi so nach bi mir gsi, dasi mi nümme ha gseh.
So fescht gspürt, dasis nümme ha chönnä iordnä.
Ig ha Rueh gsuecht für mi z'Entspannä und bi im gröschtä Lärm vo mim Läbä glandet. Genau hiä hani min lang ersehnti Rueh gfungä.


Du

Gloub niä we dir öpper seit du chönnsch nüt.
Gloub niä we dir öpper seit es göng nid.
Wedä öppis wosch, wedes o numä chasch tröimä,
de chas mügläch wärdä. Du bisch frei.


© Ben Zaugg. All rights reserved.